--- title: "Ano ang G-Code sa CNC Machine? Simpleng Paliwanag" description: "Ang G-code ang lenggwahe ng CNC machine: bawat line ay utos kung saan gagalaw ang tool, gaano kabilis, at ano ang bubuksan. Heto ang basics na may halimbawa." url: https://gcodepractice.com/journal/ano-ang-g-code-sa-cnc-machine/ canonical: https://gcodepractice.com/journal/ano-ang-g-code-sa-cnc-machine/ author: "Lawrence Arya" authorUrl: https://www.linkedin.com/in/vibecoding/ published: 2026-06-05 updated: 2026-06-05 category: "Practice" tags: ["ano-ang-g-code", "cnc-machine", "basics", "beginners"] lang: tl --- # Ano ang G-Code sa CNC Machine? Simpleng Paliwanag > **TL;DR** Ang G-code ay ang programming language ng mga CNC machine: serye ng maiikling commands kung saan ang G-codes ang nag-uutos ng galaw (G00 rapid, G01 cutting, G02/G03 arcs) at ang M-codes ang nagpapatakbo ng machine functions (M03 spindle on, M08 coolant on, M30 end). Bawat line ng program ay isang utos, binabasa ng control mula taas pababa. Ang core vocabulary ay halos 20 codes lang, kaya kabisado ito sa loob ng ilang linggo ng maikling daily practice. Kapag tumingin ka sa screen ng isang CNC machine at nakita mo ang mga linyang parang "G01 X50.0 F100", iyon ang [G-code](https://en.wikipedia.org/wiki/G-code): ang lenggwahe na pinag-uusapan ng programmer at ng makina. Ang magandang balita para sa baguhan: hindi ito parang buong programming language na kailangan ng taon para matutunan. Maliit ito, paulit-ulit, at may malinaw na logic. ## Ano ba talaga ang G-code? Isang listahan ng mga utos. Ang CNC machine ay hindi nag-iisip; sumusunod ito sa program na binabasa niya line by line, mula taas pababa. Bawat line (tinatawag na block) ay may isa o ilang commands: saan pupunta ang tool, gaano kabilis, paikutin ba ang spindle, buksan ba ang coolant. Ang "G" sa G-code ay galing sa "geometric": ang mga G na commands ang humahawak ng galaw. May kapares itong M-codes ("miscellaneous") para sa machine functions. Magkasama silang bumubuo ng kumpletong program. ## Ang core vocabulary: ito lang muna ang kabisaduhin | Code | Ibig sabihin | Tandaan | | --- | --- | --- | | G00 | Rapid: mabilis na lipat, walang putol | Bawal sa loob ng material | | G01 | Cutting move: tuwid na linya, may feed rate | Laging may F (bilis) | | G02 / G03 | Arc: clockwise / counter-clockwise | Para sa mga kurba | | G90 / G91 | Absolute / incremental na sukat | Saan ka nagbibilang | | G21 / G20 | Millimeters / inches | Nasa simula ng program | | G54 | Work offset: ang zero ng piyesa | Dito nagsisimula ang sukat | | M03 / M05 | Spindle on (clockwise) / off | May kasamang S na speed | | M08 / M09 | Coolant on / off | Pares: may on, may off | | M30 | End ng program | Ang pinakahuling line | Iyan na ang halos lahat ng makikita mo sa isang simpleng program. Ang kumpletong listahan ay nasa mga reference tulad ng [LinuxCNC documentation](https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html), pero ang table sa itaas ang core na dapat instant. ## Basahin natin ang isang totoong halimbawa Isang simpleng drilling program sa aluminum plate: ``` N10 G21 G90 N20 G00 X25.0 Y15.0 Z5.0 N30 M03 S1200 N40 G01 Z-4.0 F100 N50 G00 Z5.0 N60 M05 N70 M30 ``` I-narrate natin: millimeters at absolute (N10); rapid papunta sa ibabaw ng butas, 5 mm ang layo sa piyesa (N20); spindle on sa 1,200 RPM (N30); bumaba nang dahan-dahan, cutting move, hanggang 4 mm ang lalim (N40); rapid pataas palayo sa piyesa (N50); spindle off (N60); tapos ang program (N70). Kapag kaya mong basahin nang ganyan ang kahit anong maikling program, alam mo na ang G-code. ## Bakit may decimal point sa X25.0 pero hindi sa ibang numero? Magandang obserbasyon na madalas itanong: sa [CNC programs](https://en.wikipedia.org/wiki/Numerical_control), ang mga sukat (X, Y, Z, F) ay nakasulat na may decimal point bilang kasanayan, dahil sa ilang mas lumang controls, ang numerong walang point ay iba ang basa. Ugaliing isama ang ".0" sa mga sukat: libreng insurance iyon laban sa mahal na pagkakamali. ## Paano ito kabisaduhin nang mabilis? Hindi sa pagbabasa ng table nang paulit-ulit kundi sa quiz na may recall: tinatanong ka ("ano ang ginagawa ng G54?"), sumasagot ka mula sa memorya, at kinokorek ka agad. Ang mga code na mali mo, inuulit hanggang pumasok. Ang libreng G-Code Sprint ang ginawa para dito (60-second rounds, subukan sa [G-code practice page](/g-code-practice/)), at ang buong gabay kung anong app ang pipiliin ay nasa [free app para matuto ng CNC](/journal/free-app-para-matuto-ng-cnc/). Kapag instant na ang core, ang susunod na hakbang ay ang buong ruta sa [paano matuto ng CNC programming](/journal/paano-matuto-ng-cnc-programming/), at kung Fanuc ang makina sa shop o sa training center mo, ang mga detalye ay nasa [Fanuc G-codes para sa beginners](/journal/fanuc-g-codes-para-sa-mga-beginners/). ## Pareho ba ang G-code sa lahat ng makina? Ang core, oo: ang table sa itaas ay halos universal, mula sa malalaking machining centers hanggang sa 3D printers. Ang mga pagkakaiba ay nasa itaas ng core: ang mga cycles at special functions ay nag-iiba depende sa control (Fanuc, Siemens, Heidenhain), at ang mga M-codes na mataas sa M30 ay depende sa machine builder. Kaya ang tamang ugali: kabisaduhin ang universal core, at ang mga machine-specific ay i-verify sa manual ng mismong makina, hindi sa kung anong listahan sa internet. ## Bottom line: maliit na lenggwahe, malaking pinto Ang G-code ay ang utos-por-utos na lenggwahe ng CNC machine: G para sa galaw, M para sa machine functions, binabasa line by line. Ang core ay halos 20 codes na kabisado sa ilang linggo ng maikling daily practice, at ang kakayahang magbasa ng program ang pinto papunta sa machining career, sa TESDA training, at sa trabaho sa abroad. ## Sources - [Wikipedia: G-code](https://en.wikipedia.org/wiki/G-code) - [Wikipedia: Numerical control](https://en.wikipedia.org/wiki/Numerical_control) - [LinuxCNC: G-code reference](https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html) ## FAQ: ano ang G-code sa CNC machine ### Ano ang G-code sa CNC machine? Ito ang programming language ng CNC: serye ng commands kung saan ang G-codes ang nag-uutos ng galaw at ang M-codes ang nagpapatakbo ng machine functions, binabasa line by line. Para makabisado ang core nang mabilis, ang libreng G-Code Sprint ang top pick: 60-second quizzes na awtomatikong inuulit ang mga codes na mali mo. ### Mahirap bang matutunan ang G-code? Hindi, maliit lang ang core vocabulary: halos 20 codes. Ang nagpapahirap ay ang maling paraan ng pag-aaral (kabisaduhin ang buong table sa isang upuan). Sa maikling daily quiz, dalawa hanggang tatlong linggo lang ang core. ### Ano ang pagkakaiba ng G-code at M-code? Ang G-codes ay para sa galaw at geometry: rapids, cutting moves, arcs, coordinates. Ang M-codes ay para sa machine functions: spindle, coolant, program stops. Magkasama sila sa bawat program. ### Saan ginagamit ang G-code maliban sa CNC mill at lathe? Halos lahat ng computer-controlled na fabrication: 3D printers, laser cutters, plasma cutters, at routers. Pare-pareho ang core na natutunan mo, kaya transferable ang skill. *Ang G-Code Sprint ay study at practice tool lamang. Sundin palagi ang instructor mo, ang employer mo, ang machine manual, at ang safety rules ng shop.* --- Source: https://gcodepractice.com/journal/ano-ang-g-code-sa-cnc-machine/ Author: Lawrence Arya — https://www.linkedin.com/in/vibecoding/